|
Türk milletinin,
her devirde en büyük bölümünü oluşturan Oğuzlar, siyaset ve
medeniyet sahasında
da en büyük
rolü oynamışlardır. İslâmiyet'ten önce Göktürk devletini
kuranlar Oğuz soyundan olduğu
gibi
İslâmiyet'ten sonra, Selçuklu, Harzemşahlar, Osmanlı,
Akkoyunlu, Karakoyunlu, Safeviler gibi
pek çok Türk
devleti de yine Oğuz'dur. Oğuz adı, kabile, boy manası da
bulunan ok sözünden eski
Türkçede çoğul
eki olan z ekiyle türetilmiştir. Oklar, boylar anlamını
taşımaktadır. Nitekim Oğuzlar,
24 boy hâlinde
yaşamaktaydılar ve bu boy yapılarını her gittikleri yere
taşımışlardır.
Peçenekleri
önlerine katarak, doğu Avrupa'ya yönelen Oğuzlar, kalabalık
Oğuz kütlelerinin bir
kısmını
oluşturmaktadır. Bunlar kaynaklarda Uz veya Guz şeklinde
adlandırılmışlardır. Ruslar ise
bunlara
doğrudan Türk adını vermişlerdir. Peçeneklerin ardından
ileri hareketlerine devam eden
Uzların büyük
bir kısmı 1064 yılında Tuna'yı geçerek Balkanlara geçtikleri
hâlde, diğer bir kısmı da
bugünkü
Ukrayna'nın güneyinde yerleşmişlerdir. Bunlardan bir kısmı
Karakalpak adıyla bilinecektir .
XI. yüzyıl
ortalarında Balkanlarda yurt tutan Uz topluluklarının bir
bölümü Vardar ovasındaki başka
Türk
unsurlarla karışarak, buranın tam bir Türk yurdu olmasını
sağlamışlardır. Uzlar'ın kalan kısmı
Dobruca'da
yerleşerek, bugünkü Gagauzlar'ın temelini oluşturmuşlardır. |