|
Adları kar yığını
manasına gelen Karluklar, Göktürklerin bir koludur. ilk
yurtları Altayların batı
bölgeleri idi.
Göktürk çağında Göktürklere bağlı olarak yaşayan Karluklar,
I. Göktürk Devleti'nin
yıkılmasıyla
güçlerini artırmışlardır. Kapagan Kağan zamanında tekrar II.
Göktürk Devleti'ne
bağlanmakla
beraber Uygurlar ve Basmıllar ile birleşerek Göktürkler'in
yıkılmasında büyük rol
oynamışlardır.
Uygurlar ve Karluklar'ın katılmasıyla oluşan Basmıl
Kağanlığı'nın Uygurlar tarafından
yıkılması
üzerine Orhun bölgesinde Uygurlar hâkimiyet kurdular. Uygur
Devleti'nin hâkimiyetini
tanımak
istemeyen Karluklar, Uygur Kağan'ı Bayan-Çur karşısında
tutunamayarak (747) batıya
kaymışlardır.
Burada meşhur Talas Savaşı'nda (751) Türkistan üzerindeki
emellerini iyice ortaya
koyan
Çinliler'e karşı Müslüman Arapların yanında yer alarak,
tarihî bir rol oynamışlardır. Böylece
Türkistan'da
Çin hâkimiyetinin genişlemesi durdurulduğu gibi, Türk
hâkimiyeti de güçlenmiştir.
Ayrıca
Türklerin İslâmiyet'le olan ilişkileri olumlu yönde
gelişmiştir. 766 yılına doğru, Batı Göktürk
sahasında
Türgeş hâkimiyetine son vererek, bu sahada hâkimiyet
kurmuşlardır. 840 yılında
Uygurların
yıkılması üzerine Karahanlı Devleti'nin temelini
oluşturdular. Uygurlarla başlayıp,
Türgeşlerle
gelişen şehirleşme faaliyetleri Karluklar tarafından devam
ettirilmiştir |