|
GAZİ
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK KRONOLOJİSİ
1881
Atatürk'ün Selânik'te doğumu
1886
Atatürk'ün ilk öğrenimine başlaması
(Kısa bir süre mahalle mektebine devam etmiş, daha sonra
çağdaş eğitim yapan Şemsi Efendi Okulu'na geçerek
ilkokulu burada bitirmiştir.)
1888
Atatürk'ün babası Ali Rıza Efendi'nin ölümü
1893
Atatürk'ün Selânik Askerî Rüştiyesi'ne girişi
(Atatürk kısa bir süre Selânik Mülkiye Rüştiyesi'ne
gitmişse de öğrenimine daha sonra Askerî Rüştiye'de
devam etmiş ve okulu 1896 yılında bitirmiştir. Bu okulda
matematik öğretmeni. Mustafa Efendi, genç öğrencisi
Mustafa'nın adının sonuna "Kemal" ismini ilâve
etmiştir.) Atatürk'ün Manastır Askerî İdadisi'ne girişi
(1899 yılında bitirmiştir) Atatürk'ün Manastır Askerî
İdadisi'ni bitirerek İstanbul'da Harp Okulu'nun piyade
sınıfına yazılışı, Atatürk'ün teğmen rütbesiyle Harp
Okulu'nu bitirişi ve öğrenimine Harp Akademisi'nde devam
etmesi.
1908
Atatürk'ün üsteğmen oluşu
11 Ocak 1905
Atatürk'ün Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle Harp Akademisi'nden
mezun oluşu
5 Şubat 1905
Atatürk'ün -kurmaylık stajı için- Şam'da 5. Ordu emrine
atanması
10 Şubat 1905
Atatürk'ün Şam'a gitmek üzere İstanbul'dan hareketi
Ekim 1906
Atatürk'ün Şam'da bazı arkadaşları ile gizli olarak
"Vatan ve Hürriyet Cemiyeti"ni kuruşu
20 Haziran 1907
Atatürk'ün kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) oluşu
13 Ekim 1907
Atatürk'ün Şam'dan, merkezi Manastır' da bulunan 3. Ordu
Karargâhı'na atanması
(Bu karargâhın Selânik'teki şubesinde çalıştırılmıştır.
)
23 Şubat 1908
Atatürk'ün General Litzmann'dan çevirdiği "Takımın
Muharebe Talimi" adlı -askerî eğitimle ilgili- kitabın
Selânik'te yayımlanması
22 Haziran 1908
Atatürk'e, 3. Ordu Kararğâhı'ndaki görevinin yanı sıra
Üsküp-Selânik arasındaki demiryolu müfettişliği
görevinin de verilmesi
23 Temmuz 1908
İkinci Meşrutiyet'in ilânı
13 Ocak 1909
Atatürk'ün Üçüncü Ordu Selânik Redif Tümeni Kurmay
Başkanlığı'na getirilişi
3 Nisan1909
İstanbul'da İkinci Meşrutiyet'e karşı -avcı taburlarının
ayaklanmasıyla- büyük isyan çıkması (31 Mart İsyanı)
15/16 Nisan 1909
Atatürk'ün Hareket Ordusuyla beraber -bu ordunun Kurmay
Başkanı olarak- Selânik'ten İstanbul'a hareketi
19 Nisan 1909
Atatürk'ün Hareket Ordusu'yla beraber İstanbul'a gelişi
16 Mayıs 1909
Atatürk'ün 31 Mart Olayı'nın bastırılmasından sonra
tekrar Selânik'e dönüşü
30 Ağustos 1909
Atatürk'ün -Kolağası rütbesiyle- Cumalı Karargâhı'ndaki
askerî manevra'ya katılışı
8 Eylül 1909
Cumalı Karargâhı'ndaki askerî manevranın sona erişi ve
Atatürk'ün Cumalı'dan ayrılışı
22 Eylül 1909
Selânik'te "İttihat ve Terakki Büyük Kongresi"nin
toplanışı
(Atatürk, bu kongrede bir konuşma yaparak ordunun
siyasetten çekilmesi gereğini savunmuştur.)
5 Kasım 1909
Atatürk'ün -Selânik Redif Tümeni Kurmay Başkanlığından-
tekrar Üçüncü Ordu Karargâhı'na atanması
1909
Atatürk'ün "Cumalı Ordugâhı" adlı kitabının Selânik'te
yayımlanması
(Bu küçük kitap, 30 Ağustos-8 Eylül 1909 arasında Cumalı
Karargâhı'nda yapılan askerî manevra esasında tutulan
not ve krokilerden oluşmuştur.)
6 Eylül 1910
Atatürk'ün Üçüncü Ordu Subay Talimgâhı Komutanlığı'na
atanması
Eylül 1910
Atatürk'ün orduyu temsilen, Pikardi manevralarını
izlemek amacıyla Fransa'ya gönderilişi
1 Kasım 1910
Atatürk'ün Üçüncü Ordu Subay Talimgâhı Komutanlığı'ndan
tekrar Üçüncü Ordu Karargâhı'na atanması
15 Ocak 1911
Atatürk'ün, 5. Kolordu Karargâhı'nda, daha sonra yine
Selânik'te bulunan 38. Piyade Alayı'nda
görevlendirilmesi
Mart 1911
Atatürk'ün Arnavutluk'ta çıkan isyanı bastırmak üzere
düzenlenen harekâtta Harbiye Nazırı Mahmut Şevket
Paşa'nın yanında görev alışı
19 Nisan 1911
Atatürk'ün 5. Kolordu'nun Selânik-Kılkış arasında
yaptığı manevralara -kolağası rütbesiyle- katılması
(Manevra, 20 Nisan 1911 akşamı sona ermiştir.)
14 Eylül 1911
Atatürk'ün, Selânik'te 38. Piyade Alay,
Kumandanlığı'ndaki görevinden alınarak İstanbul'da
Genelkurmay I. Şube'de bir göreve atanması
29 Eylül 1911
İtalyanların Trablusgarp'ta Osmanlı Devleti'ne savaş
ilânı
5 Ekim 1911
İtalyanların Trablusgarp'a saldırıya geçmesi Atatürk'ün,
Trablusgarp'a gönüllü gitmek üzere -Gâzeteci Mustafa
Şerif kimliği ile- bir kısım arkadaşlarıyla beraber
İstanbul'dan ayrılışı
(İskenderiye üzerinden Trablusgarp'e geçmiştir.)
27 Kasım 1911
Atatürk'ün binbaşılığa terfi edişi
8 Aralık 1911
Atatürk ve arkadaşlarının Bingazi'ye gelişi
(Atatürk, burada Tobruk Bölgesi komutanı Ethem Paşa'nın
Kurmay Başkanı olarak göreve başlamıştır.)
19 Aralık 1911
Atatürk'ün -Ethem Paşa'nın yerine- Tobruk Bölgesi
Komutanlığı'na getirilişi
30 Aralık 1911
Atatürk'ün Derne'ye gelişi ve Derne doğusundaki Şark
Gönüllüleri Komutanlığı'nı üzerine alışı
1911
Atatürk'ün, "Tâbiye Tatbikat Seyahatı" adlı kitabının
Selânik'te yayımlanması
(Bu küçük kitap, 5. Kolordu'nun 19-20 Nisan 1911 günleri
yaptığı ve Atatürk'ün de kolağası rütbesiyle katıldığı
bir askeri tatbikatın not ve krokilerinden oluşmuştur.)
12 Mart 1912
Atatürk'ün Derne Komutanlığı'na atanması
1912
Karadağ'ın harp ilânı ile Balkan Harbi'nin başlaması
24 Ekim 1912
Atatürk'ün Trablusgarp'tan İstanbul'a hareketi
25 Kasım 1912 Atatürk'ün Gelibolu'da bulunan Bahr-i ,
Sefîd (Akdeniz) Boğazı Kuvay-ı Mürettebesi Komutanlığı
Harekât Şubesi Müdürlüğü'ne atanması
1 Aralık 1912
Atatürk'ün İstanbul'dan Bolayır'a hareketi
1912
Atatürk'ün, General Litzmann'dan çevirdiği "Bölüğün
Muharebe Talimi" adlı -askerî eğitimle ilgili- kitabın
İstanbul'da yayımlanması
27 Ekim 1913
Atatürk'ün Sofya Ataşemiliterliğine atanması
20 Kasım 1913
Atatürk'ün Sofya'ya gelişi
11 Ocak 1914
Atatürk'e, Sofya Ataşemiliterliğine ilâveten Belgrat ve
Çetine Ateşemiliterliklerini de yürütme görevi
verilmesi.
1 Mart 1914
Atatürk'ün yarbaylığa terfi edişi
Mayıs 1914
Atatürk'ün, Nuri (Conker)'in "Zâbit ve Kumandan" adlı,
konferanslardan oluşan eseri üzerine, -onunla sohbet
şeklinde "Zâbit ve Kumandanla Hasbihal" adlı kitabını
yazması
(Bu kitap, bir süre gecikme ile 1918 Aralık ayında
İstanbul'da yayımlanmıştır.)
1 Ağustos 1914
Almanya'nın Rusya'ya harp ilânı ile I. Dünya Savaşı'nın
başlaması
29 Ekim 1914
Osmanlı. Devleti'nin, I. Dünya Savaşı'na girişi
20 Ocak 1915
Atatürk'ün, Tekirdağ'da teşkil edilecek 19. Tümen
Komutanlığı'na atanması
2 Şubat 1915
Atatürk'ün Tekirdağ'a gelişi ve 19. Tümeni kurma
çalışmalarına başlaması
25 Şubat 1915
Tekirdağ'daki 19. Tümen Komutanlığı'nın Maydos
(Eceabat)'a nakli ve Atatürk'ün 19. Tümen Komutanlığı
üzerinde olmak üzere Maydos Bölgesi Komutanı olarak
görevini sürdürmesi
18 Mart 1915
Çanakkale Boğazı'nı geçmeye teşebbüs eden İngiliz
donanmasının, ağır zayiat vererek başarı kazanamaması
23 Mart 1915
Gelibolu'da 5. Ordu'nun kurulması kararı ve
komutanlığına Alman Generali Liman von Sanders'in
atanması
(26 Mart 1915 günü Gelibolu'ya gelmiştir.)
18 Nisan 1915
Atatürk'ün komutasındaki 19. Tümenin, 5. Ordu'nun genel
ihtiyatını oluşturmak üzere Bigalı'ya gönderilişi
25 Nisan 1915
Çanakkale'de İngilizlerin Seddülbahir ve Arıbumu
bölgesinde çıkarma hareketine başlaması; Bigalı'dan
gelen Atatürk komutasındaki 19. Tümen kuvvetlerinin
taarruzu ile geri çekilmeye mecbur edilişi
(Düşman çıkarması 26 ve 27 Nisan günleri de devam etmiş;
ancak Atatürk komutasındaki askerlerimizin kahramanca
savunması karşısında başarısız kalmıştır.)
1 Haziran 1915
Atatürk'ün albaylığa terfi edişi
15 Temmuz 1915
Atatürk'e Harp Madalyası verilişi
6 Ağustos 1915
Düşmanın Çanakkale'de takviyeli kuvvetlerle yeni bir
taarruzu
(Bu taarruz, 7 Ağustos 1915 günü de devam etmiş, ancak
Atatürk'ün aldığı önlemler sayesinde gelişme imkânı
bulamamıştır. )
Düşmanın akşam Anafartalar bölgesine asker çıkararak bu
bölgeden de ilerleme girişimi
8 Ağustos 1915
Atatürk'ün -General Liman von Sanders' in emri ile-
"Anafartalar Grubu Komutanlığı"na getirilişi
9 Ağustos 1915
Atatürk komutasındaki kuvvetlerin, Anafartalar
bölgesinde İngilizlere taarruzu; düşmanın tekrar çıkarma
yaptığı kıyılara itilmesi
10 Ağustos 1915
Atatürk komutasındaki kuvvetlerin, Conkbayırı'nda
İngilizlere taarruzu ve düşmanın ilerlemesine imkân
verilmemesi (Bugünkü muharebeler esnasında Atatürk'ün
kalbini hedef alan bir kurşun, göğüs cebindeki saate
çarpıp geri döndüğünden, kendisi mutlak bir ölümden
kurtuldu.)
1 Eylül 1915
Atatürk'e, Anafartalar Grubu Komutanlığı'ndaki üstün
başarılan sebebiyle "Muharebe Gümüş Liyakat Madalyası"
verilişi
10 Aralık 1915
Atatürk'ün, "Anafartalar Grubu Komutanlığı"ndan istifası
(Bu istifa, 5. 0rdu Komutanı General Limon von Sanders
tarafından kabul edilmemiş, kendisi izinli olarak
İstanbul'a dönmüştür.)
19/20 Aralık 1915
İngilizlerin gece Çanakkale'yi tâhliye etmeleri
17 Ocak 1916
Atatürk'e, "Anafartalar Grubu Komutanlığı"ndaki üstün
başarıları sebebiyle "Muharebe Altın Liyakat Madalyası"
verilişi
27 Ocak 1916
Atatürk'ün, karargâhı Edirne'de bulunan 16. Kolordu
Komutanlığı'na atanması
(Edirne'deki bu kolordu, Kafkas Cephesinin önem
kazanması üzerine bir süre sonra aynı adla Diyarbakır'a
nakledilmiştir.)
11 Mart 1916
Atatürk'ün, Karargâhı Diyarbakır'a nakledilmesi
kararlaştırılan 16. Kolordu Komutanlığına atanması
(Başkomutan Vekili Enver Paşa, bugün Atatürk'e telgraf
çekerek Kolordu Karargâhıyla Resülayn (Ceylanpınar)
üzerinden hemen Diyarbakır'a hareket etmesini
istemiştir.)
12 Mart 1916
Atatürk'ün,-16. Kolordu'nun Edirne'den Diyarbakır'a
kaydırılması üzerine- Edirne'den İstanbul'a hareketi
16 Mart 1916
Atatürk'ün, Diyarbakır'daki görevine gitmek üzere
İstanbul'dan ayrılışı
26 Mart 1916
Atatürk'ün Diyarbakır'a gelerek 16. Kolordunun
komutasını üzerine alması
1 Nisan 1916
Atatürk'ün Mirliva (Tuğgeneral)'lığa terfi edişi
Haziran 1916
16. Kolordu Karargâhı'nın Diyarbakır'dan Silvan'a
nakledilmesi
3 Ağustos 1916
Atatürk komutasındaki kuvvetlerin Bitlis ve Muş yönünde
taarruza geçişi
8 Ağustos 1916
Atatürk komutasındaki kuvvetlerin sabah Muş'u, akşam
Bitlis'i düşman işgalinden kurtarışı
13 Aralık 1916
Atatürk'ün, -Ahmet İzzet Paşa'nın izinli olarak kısa bir
süre İstanbul'a gitmesi üzerine - vekâleten karargâhı
Diyarbakır'da bulunan 2. Ordu Komutanlığı'na atanması
16 Aralık 1916
Atatürk'ün, Silvan'dan hareketle Sekerat' ta 2. Ordu
Karargâhı`na gelerek Komutan Vekilliği görevini üzerine
alışı
3 Ocak 1917
Atatürk'ün, -Ahmet İzzet Paşa'nın izinden dönüşü
üzerine- Sekerat'ta 2. Ordu Komutan Vekilliği'nden
ayrılarak Silvan'a dönüşü
14 Şubat 1917
Atatürk'ün Hicaz Kuvve-i Seferiyesi Komutanlığı'na
atanması
21 Şubat 1917
Atatürk'ün Şam'a gitmek üzere Diyarbakır'dan ayrılışı
5 Mart l917
Atatürk'ün Şam'a gelişi ve Sina Cephesini teftişi
5 Mart 19l7
Atatürk'ün Diyarbakır'daki 2. Ordu'ya vekâleten Komutan
atanması
11 Mart 1917
Atatürk'ün 2. Ordu Komutan Vekili olarak Şam'dan
Diyarbakır'a dönüşü
16 Mart 1917
Atatürk'ün 2. Orduya asaleten komutan atanması
14 Mayıs 1917
Atatürk'ün Muş'un ikici defa düşman işgalinden kurtarışı
(Muş, 8 Ağustos 1916 da kurtarılmış ise de 25 Ağustos
1916 da tekrar Rusların eline düşmüştü.)
5 Temmuz 1917
Atatürk'ün, General Falkenhein'in komutasındaki Yıldırım
Orduları Grubu Komutanlığı'na bağlı olarak Halep'te
oluşturulması kararlaştırılan Yedinci Ordu
Komutanlığı'na atanması
Temmuz 1917
Atatürk'ün Diyarbakır'dan İstanbul'a hareketi
(7.0rdu Karargâhı'nı oluşturmak üzere Başkomutan Vekili
Enver Paşa tarafından İstanbul'a çağrılmıştır.)
Temmuz 1917
Atatürk'ün Diyarbakır'dan İstanbul'a gelişi
15 Ağustos 1917
Atatürk'ün İstanbul'dan Halep'e hareketi
(7. 0rdu Karargâhı Halep'in Aziziye mevkiinde idi.)
20 Eylül 1917
Atatürk'ün, Halep'ten -genel durum değerlendirmesi ve
General Falkenhein ile anlaşmazlığına dair- Sadrazam ve
Dahiliye Nazırı Talât Paşa ile Başkomutan Vekili ve
Harbiye Nazırı Enver Paşa'ya raporu
Ekim Başı 1917
Atatürk'ün, -Yıldırım Orduları Komutanı General
Falkenhein'le anlaşmazlık sonucu- Yedinci Ordu
Komutanlığı'ndan istifa edişi
9 Ekim 1917
Atatürk'ün tekrar Diyarbakır'da bulunan 2. Ordu
Komutanlığı'na atanması
(Atatürk, bu atamayı kabul etmediğinden işlem yürürlülük
kazanmamış, kendisi 2. Ordu Komutanı sıfatiyle izinli
sayılarak Halep'ten İstanbul'a gelmiştir.)
Ekim Sonu 1917
Atatürk'ün, Halep'ten İstanbul'a dönüşü (9 ay kadar
İstanbul'da kalmıştır.)
7 Kasım 1917
Atatürk'ün, İstanbul'da Genel Karargâh'ta
görevlendirilmesi
15 Aralık 1917
Atatürk'ün, Veliaht Vahdettin Efendi'nin maiyetinde
Almanya'ya gitmek üzere İstanbul'dan ayrılışı |
