Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi
18 Haziran 1919
Mustafa Kemal'in Amasya'dan, Edirne'deki Kolordu
Komutani Cafer Tayyar'a, Anadolu Milli Mücadelesi ile
birlikte çalismalarini istemesi.
"Anadolu ve Trakya'daki tüm cemiyetleri birlestirmek
ve Anadolu ve Rumeli vilayetleri delegelerinden kuvvetli
bir merkezi heyet teskil etmek kararlastirilmistir. Bu
heyet Sivas'ta toplanacaktir. Istanbul'da iken Trakya
Cemiyeti üyeleriyle görüsmüstüm. Simdi zamani geldi.
Derhal teskilat yapsinlar ve buraya bir iki delege
göndersinler. Bunlar gelinceye kadar beni vekil tayin
etsinler."
23 Ekim 1919
Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi.
"Bati Trakya'nin siyasi gelecegi hakkinda
yabancilarla yapilacak temaslarda uyanik davranilmalidir.
Esas olarak, Osmanli Devleti'nin 1914'teki hududunda
hiçbir sekilde degisiklik kabul etmemek ve Bati
Trakya'nin kismen veya bütünüyle Osmanli devletine
katilmasini söz konusu etmemek gereklidir. Bati
Trakya'da bagimsiz bir Islam Hükümeti kurulmasi vaadi
ile, Meriç dogusundaki bir kismin, örnegin Midye - Enez
hattina kadar olan kismin dahi buna katilmasi teklifine
aldanmak uygun degildir."
Nutuk, Belge 288
24- 25 Ekim 1919
Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi.
"Asil maksadimiz, memleketi parçalanmaktan kurtarmak
ve istiklâlini saglamaktir. Ingiltere ve onunla
isbirligi yapan Fransa bu gayemizin gerçeklesmesine
engel olmaktadirlar. Bulgarlar da, bu devletlerden
sikayetçidirler. Bu iki devletin himayesini gören
Rumlara karsi girisecekleri hareketlerde basarili
olmalarini isteriz. Bu bakimdan, Bulgarlarla iliski
kurulmasi ve devam ettirilmesi uygundur."
Nutuk, Belge 289
11 Kasim 1919
Heyet-i Temsiliye Karari-Sivas
"Bati Trakya için oradaki dindaslarimizin Wilson
prensiplerine dayanarak kendiliklerinden haklarini talep
ve tarafimizdan icap eden yardim tarzinin en uygunu
oldugu, Bati Trakya parçasinin yabanci sömürgesi olmaya
katiyen razi olmamasi ve Meriç'in dogusu ile
birlestirilerek bagimsiz bir hükümet tesisi ise
Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin esaslarina aykiri oldugu
gibi, bu sekil Edirne vilayetinin de kaybina sebep
olacagindan, katiyen çekinilmesi."
11 Kasim 1919
Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi.
" En önemli mesele, bu topraklarda (Bati Trakya)
ezici nüfus çogunlugunu olusturan Türklerin kesinlikle
hiçbir yabanci idaresi ve himayesine yönelmemeleridir.
Ilk adim olarak bagimsizlik veya muhtariyetlerini
kazanmaya çalismalidirlar...(Bati Trakyalilar) ancak
Wilson prensiplerini ileri sürerek ve milli birliklerine
ve milli teskilatlarina dayanarak bagimsizliklarina
ulasabilirler. Barisin imzasindan sonra ortaya çikacak
duruma göre ana vatana katilma firsati göz önüne
alinabilir."
Nutuk, Belge 296
"Trakya - Pasaeli Cemiyeti'nin siyasi programi, mütareke
imzaladigi gün, hududumuz içinde kalmis olan Meriç'in
dogusunu (Dogu Trakya), Türk vataninin ayrilmaz bir
parçasi oldugunu kabul etmek ve bu anlayisla savunmak
olmalidir."
Nutuk, Belge 296
11 Kasim 1919
Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi.
"Bati Trakya'nin tamamen Türklerin elinde bir bütün
olarak kalmasi ve uygun zaman ve firsatta ana vatana
katilmasi hepimizin tek gayesidir. Bu sebeple bu aziz
parçanin hiçbir sebep ve bahane ile yabanci müstemlekesi
olmaya razi olmamasi esastir... Müdafaai Hukuk Cemiyeti,
mütareke zamanindaki hududu esas kabul etmis oldugundan,
Meriç'in batisini resmi bir lisanla söyleyemez. Bu
sebeple amacin gerçeklestirilmesi için en birinci çare,
Bati Trakya'da ezici çogunlugu olusturan dindas ve
irkdaslarimizin milli teskilatlarini gelistirip, Wilson
prensiplerine dayanarak hukuklarini istemeleri ve elde
etmeye çalismalaridir. Yabanci isgaline kesinlikle riza
gösterilmemesi ana kosuldur."
Nutuk, Belge 294
13 Kasim 1919
Heyet-i Temsiliye Karari-Sivas
"Bati Trakya'nin kendi dahilinde meydana getirilerek
mutlak birlik ve mükemmel teskilat ile emek nail olmasi"
08 Aralik 1919
Heyet-i Temsiliye Karari-Sivas
"Bati Trakya'nin Bulgarlara birakilan kisminda
ihtilâl ile Bulgarlari atmanin uygun görülmedigi."
28 Ocak 1920
Misak-i Milli'nin kabulü
"Madde 3 - Türkiye barisina birakilan Bati Trakya
hukuki durumunun belirlenmesi, halkinin özgürce
katilacagi halk oylamasi ile olmalidir."
03 Subat 1920
Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi
"Dogu ve Bati Trakya'nin bir mülki birlik içinde
ifade ve ilani dogru degildir. Dogu Trakya, itiraz ve
münakasa götürmez bir sekilde Türk vataninin bir
parçasidir. Bati Trakya ise, bir baris antlasmasi ile
vaktiyle birakilmis bir vatan parçasidir. Dogu ve Bati
Trakya'nin israrla birligini iddia etmek, Dogu Trakya
üzerinde de, bazi yabanci iddialarina sebep olabilir.
Dogu Trakya üzerine, hiçbir münakasa gündeme
getirilmemelidir."
Nutuk, Belge 251 a,b.
Eylül 1920
Mustafa Kemal'in, Yunan isgali üzerine faaliyeti
duran Trakya-Pasaeli Cemiyeti'nin Ankara'ya gelen
üyelerine, bazi kosullarla yeniden faaliyete geçmelerine
izin vermesi.
Bati ve Dogu Trakya'da, Yunan isgal kuvvetlerine karsi,
Bulgaristan'da, gerektiginde harekete geçilmek üzere
teskilat kurulmasi ve bu amaçla ayni zamanda Istanbul'da
da çalisilmasi, bu faaliyetin Ankara'daki Genelkurmay
Baskanligi'nin talimatina göre yürütülmesi.
Dogu Trakya'nin Türk vataninin ayrilmaz bir parçasi
oldugu ve üzerinde hiçbir tartisma olmayacagi; Bati
Trakya'ya ise plebisite dayanilarak muhtariyet veya
bagimsizlik kazandirilmasi.
Bati Trakya'daki Yunan kuvvetlerini yerlerinde tutacak
ve ugrastiracak faaliyette bulunulmasi.
17 Ocak 1921
Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi.
United Telgraph muhabirine demeç:
"...Ezici bir Türk çogunluguna sahip olan Bati
Trakya'ya gelince, bu bölgenin gelecegini tayin için
halk oyuna basvurulmasini kabul ederiz."
26 Eylül 1922 Mustafa Kemal'in Bati Trakya Politikasi.
Dail Mail muhabirine Izmir'de demeç:
"Avrupa'da Meriç hududu hattindan fazla bir
istegimiz yoktur."
Kasim 1922
"Yugoslavya Krali Aleksandr'in , Türkiye'ye,
Yunanistan'a karsi ikili anlasma önerisi; Yunanistan'in
maglup ve perisan durumundan yararlanilarak
Yugoslavya'nin Yunan Makedonyasini, Türkiye'nin Bati
Trakya'yi isgalini öngören önerinin Mustafa Kemal
tarafindan reddedilmesi."
Kasim 1922
Mustafa Kemal'e yapilan öneri
"Karsimizda kuvvet namina bir sey kalmamistir. Büyük
devletlerin de artik bizim islerimizle fazla mesgul
olmaya niyetleri olmadigi görülüyor. Dolayisiyla
firsattan istifade ederek Bati Trakya'ya girelim ve
Selanik'e kadar yürüyelim."
Mustafa Kemal'in Yaniti: " Arkadaslar! Zafere
ulasmak için insan kudret ve takatinin son haddine
geldigimiz alem bilmese bile bizim hiçbir zaman
unutmamamiz lazimdir. Fakat ben bunun üzerinde fazla
duramiyacagim. Size baska bir sey hatirlatacagim .
Bilirsiniz ki biz, ise baslarken davamizi "Milli Misak"
adi altinda toplamis ve aleme ilan etmistik. Bu ilan,
dünyaya karsi bir taahüd mahiyetindedir. Daha ilk adimda
verdigimiz sözü tutmamis bir heyet vaziyetine giremeyiz.
Asla hatirdan çikarmamalisiniz; bizimen büyük
kuvvetimizi, bugün de yarin da dürüst, açik bir siyaset
ve sözlerimize baglilik teskil edecektir.
22 Kasim 1922
Lozan Baris görüsmelerinde Türk heyetinin;
Dogu Trakya hududunun 1914'teki hudut olarak
belirlenmesini (Meriç batisi, Karaagaç, Dimetoka, Sofulu
bölgelerinin Türkiye'ye verilmesini);
Bati Trakya'nin gelecegi için halkin oyuna
basvurulmasini, istemesi.Görüsmelerde her iki istek de
kabul ettirilemez
16 Ocak 1923
Mustafa Kemalin Bati Trakya politikasi
Istanbul gazetecileri ile Izmit görüsmesinde :
"...Bence Makedonya'dan, Bati Trakya'dan bütün Türkleri
buraya getirmek lazimdir. Ve bir daha Avrupa seferi
yaparak, oralara gitmeyi düsünmemeliyiz."
24 Temmuz 1923
Lozan Baris Antlasmasi'nin imzalanmasi
Ankara Hükümeti tarafindan Lozan'a giden Türk heyetine
verilen direktif:
Dogu Trakya'da 1914 hududunun elde edilmesine
çalisilacaktir.
Bati Trakya için Misak-i Milli'nin ilgili maddesi
(plebisit ile geleceginin belirlenmesi)
gerçeklestirilecektir. Antlasmanin bölge ilgili
sonuçlari:
Bati Trakya Yunanistan'a birakilir.
Türkiye'ye Meriç Nehri'nin batisindan sadece Karaagaç
verilir. Daha önce Meriç Nehrinin 2 km. dogusundan geçen
hudut nehrin talveg hattina kaydirilir.
Bati Trakya'daki Türkler, Türkiye ile Yunanistan
arasinda yapilacak nüfus mübadelesinin disinda tutulur.
Ancak görüsmelerde, Mesta - Karasu ile Meriç Nehri arasi
Bati Trakya olarak kabul edildiginden, Mesta ile Ustruma
Nehirleri arasinda kalan Kavala, Drama, Serez
bölgelerindeki Türkler mübadeleye tabi olur ve
Türkiye'ye giderler.
 |
|